لوب پیشانیfrontal lobe (حرکت)
شامل دو قسمت است:
شکنج پیش مرکزی:در قسمت خلفی (عقبی) قطعه پیشانی،جلوی شیار مرکزی، جزئی ازقشر حسی حرکتی و منشاء بروز حرکات ارادی است .
قشر ارتباطی:ناحیه پیش پیشانیprefrontal
کارهای اختصاصی این قسمت از قشر مغز:
ضبط حافظه حرکتی (مثل روشن کردن کبریت) که در نهایت به مهارت میرسد:محل ذخیره
_ حافظه حرکتی اندامهای گوناگون در جلو ناحیه حرکتی اولیه همان اندام است.م:نحوهء برداشتن اشیاء.( قشر ارتباطی اولیه)
_ حافظه حرکتی پیچیده تردر قسمت جلوتری از قشر ارتباطی قطعه پیشانی است.
بیان کلمات:آهنگ کلام و دستور زبان.
انگیزش .جلوترین قسمت.
بازداری:تاثیر بازدارنده در مورد رفتار انسان.
قضاوت اجتماعی:تمام قشر ارتباطی در قضاوت دخیل است و در قضاوت اجتماعی این قسمت.
مرکز حرکتی تکلم.
ضایعات این قسمت:
بروز علائم اسپاستیک.
آهستگی حرکات.
آپراکسی حرکتی(از دست دادن مهارتهای حرکتی،م:فراموش کردن روشن کردن کبریت).
علائم مربوط به حافظه حرکتی ارثی (باقی ماندن بازتابها):شامل:
عدم بازتابها در ماههای اول زندگی.
عدم مخفی شدن آنها بعد از چند ماه.
بازگشت مجدد این بازتابها پس از مخفی شدن.
اختلال حرکتی تکلم.
اختلال در انگیزش.
اختلال دربازداری.
اختلال در قضاوت اجتماعی.
اختلال در انجام و تکمیل طرحهای تصویری.
اختلال در غلبه نیمکره ای ( مخلوط شدن غلبه mix dominance) (معظمی،1378صص31-45).
قطعه پس سری occipital lobe
کارهای اختصاصی این قسمت از قشر مغز:
تجزیه وتحلیل اطلاعات بینایی واز بین رفتن حافظه تصویرهای ضبط شده.
لکه زرد در ناحیه خلفی شبکیه(ماکولا).
کیاسمای بینایی در زیر غده هیپوفیز.
اطلاعات از مناطق آهیانه ای و گیجگاهی میگذرند و به پس سری میرسند.
ضایعات قطعه پس سری
تومور غده هیپوفیز(نیمه نابینایی دو طرفه گیجگاهی و نیمه نابینایی یک طرفه نازال)
پدیده انکار (در اینجا پدیده آنتون نام دارد).
قشر ارتباطی این قطعه مانند قطعات دیگر و در همکاری با آنها در انجام کارهای عالیتر مغز همکاری مینماید.
در اغلب اشخاص قطعه پس سری نیمکره چپ بر راست غلبه دارد(معظمی ،1378 صص58-69).
لوب آهیانه ایparietal lob
کارهای اختصاصی این قسمت از قشر مغز:
در قسمت قدامی و تحتانی نواحی دریافت حس ذائقه و یک قطعه باقیمانده که جزء نواحی قشر ارتباطی است(لمس درد و حرارت).
تفکر فضائی (قسمت قدامی محل حسهای پوستی و عمقی )و قابلیت ساختمان سازی.
ایجاد هماهنگی در عضلات محرکه چشمها برای تعقیب غیر ارادی اشیای متحرک(مرکز حرکات هماهنگ ارادی چشمها،در جلوی ناحیه حرکتی اولیه چشمها ).
مرکز حرکات هماهنگ غیر ارادی چشمها در انتهای خلفی تحتانی ،در نزدیک قطعه پس سری است.
دریافت حس ذائقه.
دریافت حس دهلیزی.
در قطعه آهیانه ای غلبه با قطعه آهیانه ای راست است.
ضایعات قطعه آهیانه ای :
اختلال حسی.
پدیده انکار.
اختلال در تفکر فضایی.
اختلال در تمایز دو نقطه.
اختلال در تشخیص محل تحریک.
اختلال در کشیدن اشکال .
اختلال درکپی کردن اشکال.
اختلال درآزمایش مکعبهای کوهس.
نشانگان گرسمن.
از بین رفتن نیستاگموس اپتو کینتیک(معظمی ،1378 صص46-56).
قطعه گیجگاهیTemporal lobs
کارهای اختصاصی این قسمت از قشر مغز:
محل دریافت حسهای شنوایی،بویایی،احشایی و احتمالا" حس دهلیزی است .
قشر ارتباطی مربوط به پردازش و ذخیره اطلاعات حسهای مذکور + حس بینایی است.
مرکز حس تکلم.
به علت وجود قسمتهایی از دستگاه کناری در قطعه گیجگاهی ، این قطعه با دستگاه عاطفی مغز ( عواطف و رفتار جنسی) و دستگاه ضبط و یادآوری خاطرات مغز ارتباط وسیعی دارد.
-- ضایعات قطعه گیجگاهیTemporal lobs
اختلال در دریافت حسهای شنوایی،بویایی، احشایی و احتمالا" حس دهلیزی .
اختلال در پردازش و حافظه شنوایی،بویایی، بینایی احشایی و احتمالا" حس دهلیزی.
دیسفازی حسی.
اختلالات عاطفی و خلقی.
اختلالات جنسی.
اختلال در حافظه (معظمی ،1378، صص71-73).
عملکرد نیمکره چپ مغز
• استفاده از پردازش سريالي(عنصر به عنصر )
• فعاليتهاي از نظر زماني سازماندهي شده(م:زبان )
• هنگام خواب مشغول بررسی داده های رسیده میشودو تصمیم میگیرد کدام یک در LTMبماند یا خیر.
• هنگام جور کردن تصاویر در آزمونهای تکمیل بصری روی عملکرد کار میکند.
• در مورد اعداد بطور ناملفوظ شروع به شمارش میکند.
• تحلیلی ،منطقی و زنجیره ای عمل میکند.
• تکلمی.
• برهانی.
• معلم است.
• کنترل برون داد را در دست دارد.بنابراین آنچه در نیمکره راست است به صورت یک شناخت غیر قابل دسترس مستقل در میاید که ممکن است ناراحتیهای هیجانی ایجاد کند.
• معین میکند طرحهای خلاق نیمکره راست واقعی یا توهمی هستند.
اكلس معتقد بود همه مسایل انسانی (که شامل آگاهی نیز میشود)به نیمکره چپ مربوط است(پارسا،1365).
کنش زبانی.
پردازش به شیوه و موازی و از جزء به کل(کنار هم گذاشتن قطعه ها با ترتیب منطقی ونتیجه گیری.
پردازش نمادی . در نوشتن به مکانیزمهایی مثل هجی کردن، اعراب گذاری ،و نقطه گذاری تمرکز دارد.
بیان احساسات با لغات کمتر.
پردازش براساس واقعیت و سعی در انطباق با محیط.
شناسایی ساده هیجانها ی مثبت.بیان هیجان با عواطف کمتر.
مواد خاکستری بیشتری دارد.
ناحیه قشر مخ بزرگتر است.
همگرا.
جهت دار (هرگنهان و السون ترجمه سیف،1382).
متناسب با تمدن غرب (معظمی،1378،ص 29).
با حقایق سخت سر و کار دارد.
ساختار منظم و با قاعده.
توالی زمانی.
ریاضی( stout ، bravenet.com/public_html/h/.brain lateralization.http://stout.my ).
طبقه بندی.
دانش و آگاهی.
طرح ، نقشه و هدف.
کلمات (نوشتن ، صحبت و شنیدن ).
برون گرایی.
فعالیتهای فیزیکی .
( stout ، bravenet.com/public_html/h/.brain lateralization.http://stout.my ).
....
عملکرد نیمکره راست مغز
پردازش همزمان و بر اساس تشابه
رویا.
درک موسیقی،هنر و رقص.
بینایی- فضایی.
هنگام جور کردن تصاویر در آزمونهای تکمیل بصری روی شباهت عمل میکند.
در مورد اعداد علامتها را میگیرد و وقتی به شماره معینی رسید دستور توقف میدهد.
ترکیبی و کلی نگر است و بطور همزمان عمل میکند.(موازی عمل میکند.)
بطور همزمان فضایی عمل میکند.
شهودی .
خالق.
شیوه تفکر شبیه توصیف فروید از ناخودآگاه (یا فرایند اولیه) است.که شامل استفاده وسیع از
تصاویر، درگیری کمتر با درک زمان و توالی، و زبان محدود مثل رویا است.
با خلاقیت طرح میدهد.(البته زندگی خلاق نتیجه همکاری دو نیمکره است)(پارسا1365).
پردازش از کل به جزء.ابتدا کل را میبیند نه جزئیات را.
پردازش به صورت تصادفی است. ممکن است از تکلیفی به تکلیف دیگری بپرد.
پردازش به صورت شهودی .ممکن است یک مسئله ریاضی را بداند ولی چگونگی پاسخ
را نداند و با حدس عنوان شود.به معنا و ارتباط توجه دارد.
پردازش غیر کلامی. غالبا" شاید احساس خود را درک کنند ولی لغات مناسب نمی یابند.
پردازش بر مبنای خیال و سعی در تغییر محیط.
پردازش بهتر هیجانهای منفی( پردازش واژه های تهدید آمیز).
ادراک هیجانها و عواطف بیشتر.
پاسخهای سمپاتیک و پاراسمپاتیک.
وسیع تر و سنگین تر است.
شیب شکنج سیلویوس شدید تر از چپ است.
تاثیر در آهنگ صدا.
واگرا.
متناسب با تمدن شرق (معظمی ،1378،ص 29).
اختصاص روی جنبه های ملایمتر زندگی مانند احساسات و حساسیت ، هیجانها ،خلاقیت ،
رنگ ،آگاهی فضایی،نقش گذاری اولیه ،ریتم ،خود به خودی بودن ،تکانشی بودن،احساس فیزیکی ،
خطر کردن ،انعطاف پذیری و تنوع ،یادگیری از طریق تجربه .
ارتباطات
عرفان (تصوف).
بازی و ورزش .
درون گرایی .
Humor.
مهارت حرکتی طرف چپ بدن .
راه کلی ادراکی که الگوها و شباهتها راتشخیص داده و سپس عناصر آن را به شکل جدیدی
سنتز میکند( stout ، bravenet.com/public_html/h/.brain lateralization.http://stout.my ).
پردازش اطلاعات توسط هر دو نيمكره:
-رياضي
سريالي
شناسايي ساختارها
-موسيقي
1- شنونده مبتدي (راست:تحليل به صورت كلي،ملودي)
2-متخصص(داراي برتري گوش راست)
مغز قادر به پردازش اطلاعات به روش هاي متفاوت و مكمل يكديگر ميباشد.
د ر سيستم آموزش اين موضوع بايد لحاظ گردد .
همراه شدن روشهاي ديداري با تكلمي
- روش سفر تصوري(تصوير سازي ذهني )
- روش تشابه
- زبان دو نيمكره
تجربه مستقيم
( این مطالب موجود در اسلایدهای ارائه شده در کلاس بود اگر خیلی حالت تیتر گونه دارد به این علت می باشد = امید که مورد استفاده همکاران قرار بگیرد - مطالب بعدی در پست های اینده )