http://www.neilpeterson.com/wp-content/uploads/2008/12/adhd-children.gif
معرفی « مرکز آموزش وتوانبخشی مشکلات ویژه یادگیری(LD) » شهرستان شاهرود
به همکاران جهت ارجاع دانش آموزان
در موارد بسیاری خانواده ها عنوان میکنند که : فرزندشان در شروع تحصیل و درکلاس اول و دوم ابتدایی در همه موارد تحصیل خوب بوده ، همچنین به درس و تحصیل بسیار علاقمند بوده است و فقط در قسمت مشخص ومعدودی کمی ضعیف عمل میکرده که به نظر خیلی مهم نمی توانسته باشد ولی حالا که در مقطع راهنمایی و یا دبیرستان است دچار افت کلی در تحصیل است و علاقه خود را نسبت به درس و تحصیل از دست داده است.این در حالیست که در ارزیابی ها ازنظر جسمی سالم هستند، بینایی و شنوایی طبیعی دارند و از نظر هوشی هم، متوسط و یا حتی هوش بالاتر از متوسط دارند.
این مشخصه کلی دانش آموزانی است که در همان ابتدای تحصیل نیازمند رسیدگی در جهت رفع مشکل دارند تا ضمن جلوگیری از گسترش مشکل یادگیری آنها موجبات تحصیل موفق آنان در آینده فراهم آید.چرا که اصلاح و تقویت پایه های یادگیری دانش آموزان و ایجاد انگیزه و علاقه در آنان نسبت به تحصیل در زمان پی ریزی یادگیری و تحصیل ودرکلاسهای ابتدایی مقدور است.
http://www.ncl.ac.uk/nnp/assets/graphics/ld_graph.gif
ضرورت رسیدگی به مشکل این کودکان:
طبق تحقیق حدود 40% ازاین کودکان تا مرحله دبیرستان دچارشکست تحصیلی می شوند وبا جدی نگرفتن این مسئله درسالهای اولیه تحصیل وتضعیف اعتماد به نفس کودک مشکل وی درماده درسی به خصوص، به صورت بیمار گونه بر روی سایر مهارتها ودروس کودک تاثیر می گذارد.از طرفی خانواده های این دانش آموزان در سالهای تحصیل وی همیشه با نحوه تحصیل او،انجام تکالیف،مدرسه و معلم کلاس دچار مشکل هستند و این جدا از خسارتهای مالی تحمیل شده به خانواده و آموزش و پرورش در دوران تحصیل آنها است ولی درصورت تشخیص واقدام به موقع می توان از افت تحصیلی وی جلوگیری کرد.
http://people.csail.mit.edu/seneff/ADHD-Children.jpg
ویژگیهای این دانش آموزان:
این دانش آموزان تحت عنوان دانش آموزان دارای مشکلات ویژه یادگیری و یا دارای اختلال یادگیری مشخص میشوند که دارای ویژگیهای زیر هستند:
- ازنظر هوشی درحد متوسط یا بالاتر از متوسط هستند.
- تنها دریک یا چندماده درسی مشکل دارند،نه همه درسها.
- ازنظر بینایی ،شنوایی ومغزی سالم هستند.
- ازنظر عاطفی وسازگاری مشکلی ندارند.
- در برخی ازفرایندهای روانی(ادراک دیداری،شنیداری،درک زبان شفاهی وکتبی)دارای مشکل هستند.
- بین میزان پیشرفت تحصیلی وتوانایی او تفاوت زیادی وجود داشته دارد.
http://www.learning-disability.info/images/learning_disability/learning_disability_385x261.jpg
چه عواملی باعث بوجودآمدن اختلال یادگیری دانش آموزان می شود؟
1.عوامل ارثی
.۲ عوامل پیش ،هنگام وپس ازتولد،
.۳تاخیر در رشد
۴.آسیب مغزی
5.عوامل محیطی(نظیر سوءتغذیه وفقدان محرکات حسی وروانشناختی درماهها وسالهای نخست زندگی)
انواع اختلالات یادگیری
http://amara89.files.wordpress.com/2009/10/12385080596921.jpg
1- اختلال در ریاضی
- در شمردن اعداد با صداي بلند و به ترتيب دچار مشكل است .
- در درك مفهوم عدد دچار مشكل مي باشد . مثلا : 8 تا ااز 12 تا مداد را نمي تواند جدا كند .
- فاصله بين اعدا را تشخيص نمي دهد . مثلا : 2 به كدام نزديك تر است ؟ 4 يا 7
- در تشخيص ، نام گذاري و تفاوت و ترسيم اشكال هندسي دچار مشكل است
- در شناخت اندازه و حجم مشكل دارد . مثلا در رديف كردن اشكال هندسي به ترتيب اندازه و حجم مشكل دارد.
- اعداد را به صورت معكوس مي نويسد يا مي خواند . مثلا 12 را 21 مي خواند .
- در درك مفهوم جمع و تفريق دچار مشكل است .
- در جمع و تفريق هاي چند رقمي يك ستون را جا مي اندازد .
- در جمع و تفريق هاي با انتقال دچار مشكل است .
- در تناظر يك به يك دچار مشكل است .
- توانايي نسخه برداري يا رو نويسي از اشكال و اعداد را ندارد .
- عليرغم تكرار زياد ، در فراگيري جدول ضرب دچار مشكل مي باشد .
- درك كافي از زمان ندارد . ( مفهوم هفته ، روز ، نيم ساعت ، ربع ساعت و غيره )
- در شناخت علائم رياضي دچار اشكال است . ( = - + و....)
- در درك ارزش پول دچار اشكال است .
- در شناخت مفاهيم مقدماتي دچار اشكال است . ( بالا ، پائين ، جلو ، عقب و ....) .
- در درك ارزش مكاني دچار اشكال است .
- در درك و حل مسئله دچار مشكل است .
- در عمليات ذهني ( جمع و تفريق ) دچار اشكال است .
http://www.cuidadoinfantil.net/wp-content/uploads/dislexia_causas.jpg
2- اختلال درخواندن
- در تشخيص حروف الفبا و صداي آنها ضعف دارد .
- به اشتباه حرفي را به جاي حرف ديگر ( صدائي را به جاي صداي ديگر ) به كار مي برد اين اشكال در حروف مشابه بيشتر بروزمي كند مانند ( ب پ ت ث ج چ ح خ ك گ ع غ و ...) به عنوان مثال : پا را با مي خواند .
- كلمات را به صورت معكوس مي خواند . مانند روز را زور مي خواند .
- كلمات كوتاه را جا مي اندازد و يا در خواندن اشتباه مي كند . اما كلمات بلند را درست مي خواند .
- در خواندن ، توالي حروف و كلمات را رعايت نمي كند . به عنوان مثال : جمعيت را مي خواند جميعت .
- متن را كند يا بريده بريده مي خواند .
- هنگام خواندن خط را گم مي كند .
- در بخش كردن و كشيده گفتن صداهاي كلمات دچار اختلال يا ناتواني است .
- به خواندن ميل و رغبتي نشان نمي دهد .
- گاهي افعال را به ميل خود تغيير مي دهد . مانند : "مادر اكرم چاي درست كرد . "را مي خواند : " مادر اكرم چاي درست مي كرد . "
- در خواندن با توجه به متن ، كلمات را حدس مي زند و حدس خود را بيان مي كند .
- در خواندن كلمه اي كه در آن مشكل دارد، هم معني اش را بيان مي كند .
- كلمات را فقط از روي حرف اول و آخر آن مي خواند .
- عليرغم خواندن صحيح قادر به درك و فهم معناي كلمه و متن نمي باشد .
http://www.neurolearning.com/images/writinggrips.jpg
3- اختلال درنوشتن
الف : مشكلات مربوط به دست نويسي يا خط
- كلمات را بيش از حد بي رنگ يا پر رنگ مي نويسد و يا بيش از اندازه به مداد فشار مي آورد .
- كلمات را كج ، نا مرتب و نا خوانا مي نويسد .
- در نوشتن ، بين كلمات بيش از حد معمول فاصله گذاشته يا به هم نزديك مي نويسد .
- گاهي با دست راست و گا هي با دست چپ مي نويسد .
- مطالب درسي را از چپ به راست ، بر روي خط زمينه مي نويسد . ( آيينه نويسي ).
http://sp.life123.com/bm.pix/adhd.s600x600.jpg
ب : مشكلات مربوط به بيان نوشتاري ( انشا )
- خزانه واژگان محدودي دارد .
- در انتقال افكار ، نظرات و تمايلاتش بر روي كاغذ دچار مشكل است .
- در به كار بردن قواعد دستور زبان فارسي مانند : زمان ها ، ضماير و غيره دچار مشكل است .
- در موارد استفاده از علائم نمادي مانند : كاما ، نقطه ، علامت سوال ، تعجب و غيره دچار مشكل است .
ج : مشكلات مربوط به املا
- در نوشتن حروفي كه داراي صدا ي مشابه ، اما شكل نوشتاري متفاوت دارند دچار اشتباه مي شود . طوطي را توتي مي نويسد.
- كلمات يا حروف را جا مي اندازد ، حذف يا اضافه مي كند .
- بسيار كند و آهسته عمل مي كند به طوري كه از ديگر دانش آموزان عقب مي ماند .
- كلمات را به صورت معكوس مي نويسد مانند " رود " را " دور " يا آيينه نويسي مي كند / مانند " نان " را مي نويسد .
- كلمات را همان گونه كه تلفظ مي كند مي نويسد. مثلا : " صبح " را " صب " مي نويسد .
- حرفي را به جاي حرفي ديگر به كار مي برد . مانند : "چوب" را "چوپ" مي نويسد .
http://www.solidthreads.com/catalog/adhd_popup.gif
4- اختلال نقض درتوجه
- مشکل در توجه و تمرکز حواس بدون بیش فعالی و یا بهمراه بیش فعالی.
- در بسیاری از موارد اختلال یادگیری به همراه نقص در توجه و تمرکز حواس است.
http://blog.tatainteractive.com/images/ld_01_1.jpg
چگونگی اقدام بر روی این دانش آموزان:
پس از اینکه خانواده و یا معلم کلاس مشخصه های یاد شده بالا را در دانش آموزی مشاهده کرد با مرکز آموزش و توانبخشی مشکلات ویژه یادگیری شهرستان شاهرود که به اختصار« LD » نامیده میشود جهت تعیین وقت مراجعه تماس گرفته(تلفن 3331081) وفرم ارجاع دانش آموز به مرکز را از مدرسه دانش آموز گرفته و با یک کپی از صفحه اول شناسنامه دانش آموز به مرکز مراجعه می نماید.
چگونگی تشخیص و توانبخشی مشکلات دانش آموز ارجاع شده به مرکز به شرح ذیل می باشد:
1.دریافت فرم ارجاع دانش آموز.
2.تهیه پرسشنامه ی بالینی از والدین و جلسه ی توجیهی درمورد نحوه ی کارکرد مرکزبا اولیا.
3.ارزیابی رسمی و تشخیصی.
4.در صورت پذیرش و داشتن گزینه های اختلال یادگیری نوشتن طرح درمان برای دانش آموز.
5.شروع جلسات توانبخشی – آموزشی.این جلسات 6بار در ماه وهربار45دقیقه تا یک ساعت است.
6.در طول اجرا جریان برنامه با معلم ،مدرسه واولیا،ارتباط مستمر جهت پیگیری چگونگی باز خورد در مدرسه و منزل انجام می گیرد.
7.در صورت باز خوردمثبت رو به بالا در جهت رفع مشکل دانش آموز گذراندن دوره ی تثبیت آغاز خواهد شد.
8.بعد از تثبیت و اطمینان ازعدم بازگشت مشکلات مورد نظر در طرح درمان ، دانش آموز ترخیص می گردد.
طول مدت این مراحل با توجه به نوع و شدت مشکل دانش آموز و نحوه همکاری معلم و خانواده متغیر و ممکن است یک سال تحصیلی باشد.
روند کار در مرکز آموزشی وتوانبخشی مشکلات ویژه یادگیری(LD) شاهرود
مرکزLD شاهرود درسال 1380تاسیس وشروع به اجرای طرح شناخت ،تشخیص وتوانبخشی کودکان دارای اختلال یادگیری در سطح شهرستان کرد. دارای 5 نفر پرسنل فارغ تحصیل در رشته های روانشناسی،گفتار و زبان و آموزش ابتدایی است که پس از کسب شرایط لازم حضور در مرکز، به مدت یک سال دوره های آموزشی و مطالعاتی لازم را گذرانده اند. کلیه آزمونها و ابزار درمانی و آموزشی لازم در مرکز موجود می باشد.
در ابتدای ورود دانش آموز به مرکز با ارزیابی هایی که انجام میشود و همچنین دریافت و بررسی فرم ارجاع و کسب اطلاعات از خانواده،وجود و یا عدم وجود اختلال یادگیری ،همچنین نوع و شدت آن تعیین میشود برنامه کاری هر دانش آموز پس از در نظر گرفتن اهداف خاص درمانی هر دانش آموز تدوین شده و در چند نوبت مورد بازنگری در جلسه بررسی پروندهای دانش آموزان تحت پوشش قرار میگیرد تا اصلاحات لازم اعمال گردد.در بین دو تا سه جلسه اول برنامه ،معلم کلاس بصورت کتبی در جریان پذیرش دانش آوز در مرکز قرار میگیرد و مشکل دانش آموزتشریح میگردد و مواردی را که نیاز به همکاری معلم است به وی ابلاغ میگردد. در طول اجرای طرح درمان،قسمتی از برنامه در مرکز و قسمتی نیز با راهنمایی خانواده ها در منزل انجام میشود و در مواردی هم نیازمند همکاری معلم است تا در کلاس انجام شود.
اجرای برنامه بار کاری اضافه ای بر روی معلم کلاس نیست و بلعکس موجب تسهیل جریان آموزش و یاددهی در کلاس است. هرچه همکاری اولیا و معلم کلاس با مرکز بیشتر باشد اجرای برنامه بر روی دانش آموز بهتر و در مدت کوتاه تری انجام میشود.اهداف کار و ابزار مورد نیازو روشهای اجرا در هرجلسه مشخص و اجرا میگردد. کارکنان مرکز با تسلط بر روشهای تدریس و روشهای درمانی اختلالات یادگیری و تلفیق آن با هم و استفاده از تکنیک هایی درمانی و آموزشی، برنامه دانش آموز را تا رفع کامل آن دنبال میکنند.
ازابتدای شروع فعالیت مرکز تا کنون تعداد زیادی از دانش آموزان مدارس ابتدایی از خدمات مرکز بهره مند شده اند که مشکلات آنها می توانست تحصیل آنها را با خطرافت تحصیلی و یا شکست تحصیلی در یا یه های بالاتر روبرو کند.
آدرس و تلفن مرکز آموزشی وتوانبخشی مشکلات ویژه یادگیری(LD) شاهرود
شاهرود - میدان ولایت(آخر سیم) - بلوار علامه مجلسی - چهارراه نصر - پلاک 64
تلفن : 3331081
LD مخفف کلمه ی learning disorder میباشد .